حميد رضا مستفيد / كريم دولتى

85

تقسيمات قرآنى و سور مكى و مدنى ( فارسى )

مصحف مدينه : مدنى . پيشنهاد مطابق نظر علامه طباطبايى در تفسير الميزان و همچنين روايات اهل بيت ( عليهم السلام ) در مورد نزول آيهء آخر در شأن امير المؤمنين على ( عليه السلام ) « 1 » ، مكى بودن سوره ترجيح دارد . البته با بررسى روايات ترتيب مشخص مىشود كه اتفاقى در مدنى بودن اين سوره وجود ندارد و حتى بيش از روايات دال بر مدنى بودن ، روايات گواه بر مكى بودن وجود دارد ؛ به خصوص آن كه تأكيد بر مكى بودن ، عمدتا از طريق روات و مفسران شيعى صورت گرفته است . 2 - سورهء الرحمن پنجاه و پنجمين سورهء قرآن كريم است و اقوال مطرح شده دربارهء آن به شرح ذيل است : مجمع البيان « گفته شده كه مكى است غير از آيهء « يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » ( آيهء 29 ) . اين قول ، از عطاء ، قتاده و عكرمه و يك روايت از ابن عباس نقل شده است . گفته شده كه مدنى است . اين نظر ، از حسن ، همام از قتاده و ابو حاتم روايت شده است . » « 2 »

--> ( 1 ) - البرهان فى تفسير القرآن ، ج 4 ، ص 301 ، احاديث 9 و 10 ؛ ص 302 ، حديث 15 ؛ ص 303 ، حديث 21 ؛ ص 304 ، حديث 25 ( 2 ) - مجمع البيان ، ج 9 ، ص 326 : « و قيل : مكية غير آية نزلت بالمدينة « يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » عن عطاء و قتادة و عكرمة ، و احدى الروايتين عن ابن عباس . و قيل : مدنية عن الحسن و همام عن قتادة و ابى حاتم . »